როგორ მოქმედებს ქრონიკული უძილობა მთელ ორგანიზმზე: რა ემართება სხეულს ძილის ნაკლებობისას
თავის ტვინი და ნერვული სისტემა
ძილის დროს ტვინი ამუშავებს მიღებულ ინფორმაციას, იწმინდება ტოქსინებისგან და ისვენებს. ძილის უკმარისობისას:
ქვეითდება კონცენტრაცია და მეხსიერება: რთულდება ახალი ინფორმაციის ათვისება და მარტივი ამოცანების გადაჭრა.
იცვლება ემოციური ფონი: ჩნდება გაღიზიანება, შფოთვა, გუნება-განწყობის მკვეთრი ცვლილება და დეპრესიის მაღალი რისკი.
რეაქციის სიჩქარე ნელდება: ეს განსაკუთრებით საშიშია ავტომობილის მართვისას.
გულ-სისხლძარღვთა სისტემა
ძილის დროს სისხლის წნევა ბუნებრივად იკლებს, რაც გულს დასვენების საშუალებას აძლევს.
ქრონიკული უძილობისას იზრდება მაღალი წნევის (ჰიპერტონიის) განვითარების რისკი.
იმატებს გულის შეტევის, ინსულტისა და არითმიის წარმოქმნის ალბათობა.
იმუნური სისტემა
ძილის დროს ორგანიზმი გამოყოფს ციტოკინებს - ცილებს, რომლებიც ებრძვიან ინფექციებსა და ანთებით პროცესებს.
ძილის ნაკლებობა ასუსტებს იმუნიტეტს, რის გამოც ორგანიზმი მარტივად ენდობა ვირუსებსა და ბაქტერიებს.ავადმყოფობის შემდეგ აღდგენითი პროცესი გაცილებით ხანგრძლივი და მძიმე ხდება.
ნივთიერებათა ცვლა და წონა
უძილობა პირდაპირ კავშირშია წონის მატებასთან, რადგან ირღვევა ორი მთავარი ჰორმონის ბალანსი:
გრელინი (შიმშილის ჰორმონი): მისი დონე იმატებს, რაც იწვევს მუდმივი შიმშილის შეგრძნებას.
ლეპტინი (დანაყრების ჰორმონი): მისი დონე იკლებს, რის გამოც ტვინი ვერ იღებს სიგნალს, რომ დანაყრდით.
გარდა ამისა, ირღვევა ინსულინისადმი მგრძნობელობა, რაც ზრდის II ტიპის დიაბეტის განვითარების რისკს.
კანი და გარეგნობა
„სილამაზის ძილი“ მითი არ არის. ღამით მიმდინარეობს კანის უჯრედების აქტიური რეგენერაცია.
უძილობისას გამოყოფილი სტრესის ჰორმონი (კორტიზოლი) შლის კოლაგენს - ცილას, რომელიც კანს ელასტიკურობასა და სიგლუვეს უნარჩუნებს.
ჩნდება თვალის ქვეშ მუქი წრეები, შეშუპება, ნაადრევი ნაოჭები და კანის სტრუქტურის გაუარესება.
💡 როგორ გამოსწორდეს ძილის ხარისხი: 4 ოქროს წესი
დაიცავით გრაფიკი: დაწექით და გაიღვიძეთ ერთსა და იმავე დროს, უქმე დღეებშიც კი.
გათიშეთ ეკრანები: დაძინებამდე 1 საათით ადრე უარი თქვით სმარტფონზე, ტელევიზორსა და კომპიუტერზე (ლურჯი სინათლე ბლოკავს ძილის ჰორმონის - მელატონინის გამოყოფას).
მოამზადეთ საძინებელი: ოთახი უნდა იყოს გრილი, ბნელი და მშვიდი.
მოერიდეთ მძიმე საკვებსა და კოფეინს: ნუ მიიღებთ კოფეინს დღის მეორე ნახევარში და მოერიდეთ ვახშმად მძიმე საჭმელს.