მენოპაუზის პირველი ნიშნები: როგორ ამოვიცნოთ ცვლილებები და შევიმსუბუქოთ სიმპტომები ექიმის რჩევებით
როგორ მივხვდეთ, რომ მენოპაუზა (პერიმენოპაუზა) დაიწყო?
ესტროგენისა და პროგესტერონის დონის კლებასთან ერთად, ორგანიზმში სხვადასხვა სიმპტომი იჩენს თავს. ყველაზე გავრცელებული ნიშნებია:
მენსტრუალური ციკლის არარეგულარულობა: ციკლი ხდება უფრო ხშირი ან იშვიათი, გამონადენი ჩვეულებრივზე უხვი ან მცირე.
„ალები“ (წამოხურება) და ღამის ოფლიანობა: სითბოს უეცარი, ძლიერი ტალღა, რომელიც უმეტესად სახის, ყელისა და მკერდის არეში იწყება, ახლავს კანის გაწითლება, ოფლიანობა და შემდგომში კანკალი.
ძილის დარღვევა და „გონების დაბინდვა“: ჩაძინების გაძნელება, ხშირი გამოღვიძება, ყურადღების კონცენტრაციისა და მეხსიერების დროებითი გაუარესება.
გუნება-განწყობის ცვალებადობა: გაღიზიანებადობა, უმიზეზო შფოთვა ან გუნება-განწყობის მკვეთრი დაცემა, რაც ხშირად გამოწვეულია უძილობითა და ჰორმონალური რყევებით.
საშოს სიმშრალე და ლიბიდოს დაქვეითება: ესტროგენის ნაკლებობა იწვევს საშოს ლორწოვანის დათხელებას, რამაც შესაძლოა სქესობრივი აქტის დროს დისკომფორტი ან ტკივილი გამოიწვიოს.
წონის მატება და ნივთიერებათა ცვლის შენელება: ცხიმოვანი ქსოვილი უმეტესად მუცლის არეში გროვდება.
როგორ შევიმსუბუქოთ მდგომარეობა: სანდო სამედიცინო რჩევები
ექიმები ხაზგასმით აღნიშნავენ, რომ მენოპაუზის სიმპტომებთან შეგუება და გაძლება აუცილებელი არ არის - თანამედროვე მედიცინასა და ცხოვრების წესის ცვლილებას შეუძლია ცხოვრების ხარისხი საგრძნობლად გააუმჯობესოს.
1. ჰორმონალური და არაფარმაკოლოგიური მკურნალობა (ექიმის დანიშნულებით)
ჰორმონ ჩანაცვლებითი თერაპია (HRT): ითვლება ყველაზე ეფექტურ საშუალებად „ალების“, ღამის ოფლიანობისა და ძვლების სიმკვრივის შემცირების (ოსტეოპოროზის) წინააღმდეგ. პრეპარატის შერჩევა ხდება მხოლოდ გინეკოლოგის მიერ, პაციენტის ინდივიდუალური ისტორიის გათვალისწინებით.
ადგილობრივი ესტროგენული კრემები/სანთლები: უსაფრთხოდ და ეფექტურად ებრძვის საშოს სიმშრალესა და შარდგამომყოფი სისტემის პრობლემებს.
დამატებითი დამატენიანებლები (ლუბრიკანტები): წყლის ან ჰიალურონის მჟავის ბაზაზე დამზადებული საშუალებები ხელს უწყობს კომფორტს სქესობრივი ცხოვრებისას.
2. კვებითი რაციონის კორექტირება
კალციუმი და D3 ვიტამინი: ესტროგენის კლება ზრდის ოსტეოპოროზის რისკს. მიიღეთ კალციუმით მდიდარი პროდუქტები (რძის ნაწარმი, მწვანე ფოთლოვანი ბოსტნეული, ბროკოლი) და აკონტროლეთ D ვიტამინის დონე სისხლში.
ფიტოესტროგენები: ჩართეთ რაციონში სოიო, სელის თესლი, ოსპი და მუხუდო. მათში შემავალი მცენარეული ნაერთები რბილად ჰგავს ესტროგენის მოქმედებას და ამცირებს „ალების“ ინტენსივობას.
„ალების“ ტრიგერების შემცირება: შეამცირეთ ყავა, ალკოჰოლი, ცხარე საკვები და ძალიან ცხელი სასმელები, რომლებიც სითბურ ტალღებს აპროვოცირებს.
3. ფიზიკური აქტივობა და წონის მართვა
ძალისმიერი და კარდიო ვარჯიშები: კვირაში მინიმუმ 150 წუთი ზომიერი აქტივობა (სეირნობა, ცურვა, იოგა, პილატესი, მსუბუქი სიმძიმეები) ეხმარება ძვლების სიმტკიცის შენარჩუნებას, აჩქარებს მეტაბოლიზმს და აუმჯობესებს განწყობას.
მენჯის ფსკერის კუნთების ვარჯიშები (კეგელი): ეხმარება შარდის უნებლიე დაღვრის (ინკონტინენციის) პრევენციას.
4. ძილის ჰიგიენა და სტრესის მართვა
ფენოვანი ჩაცმა: ჩაიცვით რამდენიმე ფენა ტანსაცმელი, რათა „ალების“ დროს ადვილად შეძლოთ ზედა ფენის გახდა.
გრილი საძინებელი: საძინებელში შეინარჩუნეთ დაბალი ტემპერატურა (18–20°C) და გამოიყენეთ ნატურალური, ჰაერგამტარი ქსოვილის თეთრეული.
სუნთქვითი ვარჯიშები: ღრმა, ნელი სუნთქვის ტექნიკა „ალის“ წამოწყებისთანავე ეხმარება ვეგეტატიური ნერვული სისტემის დაწყნარებას.
🛑 როდის მივმართოთ ექიმს აუცილებლად?
გინეკოლოგთან ვიზიტი აუცილებელია, თუ შეამჩნევთ შემდეგ სიმპტომებს:
- სისხლდენა მენოპაუზის დადგომის შემდეგ (როცა 12 თვეზე მეტია მენსტრუაცია არ გქონიათ);
- ძალიან უხვი, კოლტებიანი სისხლდენა პერიმენოპაუზის ფაზაში;
- სიმპტომები, რომლებიც სერიოზულად გიშლით ხელს ყოველდღიურ საქმიანობასა და ძილში.
მენოპაუზა არ არის დაავადება - ეს ქალის ცხოვრების ახალი, საინტერესო ეტაპია. საკუთარი სხეულის მოსმენით, ჯანსაღი ჩვევების დამკვიდრებითა და დროული სამედიცინო მხარდაჭერით შესაძლებელია ამ პერიოდის სრულიად კომფორტულად და ენერგიულად გატარება.