როგორ ცხოვრობენ მემარცხენეები: 10 საინტერესო და მეცნიერული ფაქტი, რაც მათ შესახებ უნდა იცოდეთ
როგორ არის განაწილებული ტვინის ფუნქციები?
მემარჯვენეების უმეტესობაში ენასა და მეტყველებაზე პასუხისმგებელია ტვინის მარცხენა ნახევარსფერო. მემარცხენეებში კი ეს პროცესი ბევრად უფრო მოქნილია: მათგან 70%-ს მეტყველება მარცხენა ნახევარსფეროში აქვს ლოკალიზებული, ხოლო დანარჩენ 30%-ში ეს ფუნქცია ორივე ნახევარსფეროზე თანაბრად ნაწილდება ან მარჯვენაში მიმდინარეობს. ეს მათ ტვინს უფრო „მოქნილს“ ხდის.
როგორ ვლინდება კრეატიულობა და აზროვნება?
მემარცხენეები ხშირად ავლენენ ე.წ. დივერგენტულ აზროვნებას - უნარს, იპოვონ ერთი პრობლემის გადაჭრის რამდენიმე სრულიად განსხვავებული და კრეატიული გზა. სწორედ ამიტომ, მემარცხენეებს შორის ბევრია მხატვარი, მუსიკოსი, არქიტექტორი და მწერალი.
როგორ აღწევენ წარმატებას სპორტში?
სპორტის ისეთ სახეობებში, სადაც პირისპირ ორთაბრძოლა მიმდინარეობს (ჩოგბურთი, კრივი, ფარიკაობა, ბეისბოლი), მემარცხენეებს უზარმაზარი უპირატესობა აქვთ. რადგან სპორტსმენთა 90% მემარჯვენეა, მოწინააღმდეგეები ჩვეულნი არიან სტანდარტულ დარტყმებს, ხოლო მემარცხენის უეცარი და „არასტანდარტული“ კუთხიდან დარტყმული ბურთი თუ მუშტი მეტოქეს დაბნეულობაში აგდებს.
არიან თუ არა ცხოველებიც მემარცხენეები?
დიდი ხნის განმავლობაში ითვლებოდა, რომ მემარცხენეობა მხოლოდ ადამიანებისთვის იყო დამახასიათებელი, რადგან მხოლოდ ჩვენ ვასრულებთ ისეთ რთულ მოქმედებებს, როგორებიცაა წერა, ხატვა ან ღილების შეკვრა. თუმცა, თანამედროვე კვლევებმა საპირისპირო დაამტკიცა - ცხოველთა სამყაროშიც უამრავი მემარცხენეა!
კენგურუები: კენგურუების 90%-ზე მეტი მემარცხენეა. ისინი მარცხენა თათს იყენებენ საჭმლის მოსაპოვებლად, თავის მოსავლელად და სხვებთან კომუნიკაციისთვის.
ფრინველები და ღამურები: ღამურები ფორთხვისას მარცხენა ფრთას/ფეხს უფრო აქტიურად ეჭიდებიან, ხოლო თუთიყუშების უმეტესობას საკვების ჩაჭერა სწორედ მარცხენა თათით ურჩევნია.
ძაღლები და კატები: კატების დაახლოებით 44% მემარცხენეა, 46% მემარჯვენე, ხოლო 10% ორივე თათს თანაბრად იყენებს (შეგიძლიათ შეამოწმოთ თქვენი შინაური ცხოველი: ჩაყარეთ საჭმელი ვიწრო ქილაში და დააკვირდით, რომელი თათით შეეცდება მის ამოღებას).
მწერები: ხმელთაშუაზღვის ხილის ბუზიც კი, როდესაც თავისივე სახეობის წარმომადგენელთან ჩხუბობს, მარცხენა ფეხებს ბევრად უფრო ხშირად იყენებს, ვიდრე მარჯვენას.
როგორ აღიქვამენ ბგერებს?
კვლევების თანახმად, მემარცხენეები უკეთ აღიქვამენ ბგერების სწრაფ ცვლილებებსა და ინტონაციებს. მათ ტვინს შეუძლია უფრო დეტალურად დაანაწევროს და დაამუშაოს სმენითი ინფორმაცია, რაც ეხმარებათ უცხო ენების სწავლასა და მუსიკალური სმენის განვითარებაში.
როგორ რეაგირებენ სტრესსა და ემოციებზე?
რადგან მარჯვენა ნახევარსფერო (რომელიც მემარცხენეებში უფრო აქტიურია) მჭიდროდაა დაკავშირებული ემოციების დამუშავებასთან, მემარცხენეები ზოგჯერ უფრო მგრძნობიარენი არიან სტრესისა და განწყობის ცვლილების მიმართ. თუმცა, ეს მათ ეხმარებათ ემპათიისა და ინტუიციის განვითარებაში.
როგორ ეგუებიან „მემარჯვენეების სამყაროს“?
ყოველდღიური ნივთები - მაკრატელი, მაუსი, რვეულის ზამბარები, კარების სახელურები, ავტომობილის გადაცემათა კოლოფი - მემარჯვენეებისთვისაა შექმნილი. ამის გამო, მემარცხენეები ბავშვობიდანვე იძულებულნი არიან ისწავლონ მარჯვენა ხელის გამოყენებაც, რაც მათ ამბიდექსტრებად (ორივე ხელის თანაბრად ფლობა) აქცევს.
როგორ ინარჩუნებენ წონასწორობას წყალქვეშ?
საინტერესო დაკვირვებაა, რომ მემარცხენეები უფრო სწრაფად ეგუებიან გარემოს ცვლილებებს წყალქვეშ ყოფნისას ან სიბნელეში. მათი მხედველობითი და სივრცული აღქმა (რომელზეც მარჯვენა ნახევარსფერო აგებს პასუხს) უკეთესად ინარჩუნებს ორიენტაციას.
ცნობილი მემარცხენეები
ისტორიაში ყველაზე გენიალურ და გავლენიან ადამიანებს შორის უამრავი მემარცხენეა: ლეონარდო და ვინჩი, ალბერტ აინშტაინი, იოჰან სებასტიან ბახი, ისააკ ნიუტონი, ბილ გეითსი, პოლ მაკარტნი და ბარაკ ობამა.
საერთაშორისო დღე
1992 წლიდან, ყოველი წლის 13 აგვისტოს აღინიშნება მემარცხენეთა საერთაშორისო დღე (Left-Handers Day). ამ დღის მიზანია საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება იმ გამოწვევების შესახებ, რომლებსაც მემარცხენეები მემარჯვენეებისთვის მოწყობილ სამყაროში აწყდებიან.