სკოლიოზი და მითები: შველის თუ არა ცურვა ხერხემლის გამრუდებას რეალურად?
რატომ არ არის ცურვა სკოლიოზის მკურნალობის საშუალება?
იმისათვის, რომ გავიგოთ, რატომ არ ასწორებს ცურვა ხერხემალს, უნდა ვიცოდეთ, რა არის სკოლიოზი. სკოლიოზი არ არის უბრალოდ „ცუდი ჯდომისგან“ გამოწვეული მოხრილობა (კიფოზი). ეს არის ხერხემლის სტრუქტურული, სამგანზომილებიანი როტაციული გამრუდება, რომლის დროსაც მალები საკუთარი ღერძის გარშემო ტრიალდება.
ცურვის გავლენა: ცურვა არის სიმეტრიული და შესანიშნავი ზოგადი ფიზიკური აქტივობა. ის აძლიერებს გულ-სისხლძარღვთა სისტემას და ზურგის ზედაპირულ კუნთებს, თუმცა ის ვერ მოქმედებს ხერხემლის ღრმა, ასიმეტრიულ კუნთებზე, რომლებიც მალებს არასწორ პოზიციაში აკავებენ.
რა საფრთხეს შეიცავს: წყალში სხეული იმყოფება ე.წ. უწონადობის მდგომარეობაში. ხერხემლის გასასწორებლად და ძვლოვანი სტრუქტურის სტიმულაციისთვის კი ორგანიზმს სჭირდება ღერძული დატვირთვა (გრავიტაცია). უფრო მეტიც, ისეთმა სტილმა, როგორიცაა ბატერფლაი ან ბრასი, სადაც ზურგის ზედმეტი გაზნექა ხდება, შესაძლოა ხერხემლის ბუნებრივი მრუდები (ლორდოზი) შეამციროს, რაც სკოლიოზის დროს არასასურველია.
როდის არის საჭირო სპეციალური სამკურნალო ფიზკულტურა (შროტ-თერაპია)?
თუკი კლასიკური ფიტნესი და ცურვა სკოლიოზს ვერ მკურნალობს, რა არის გამოსავალი? თანამედროვე ორთოპედიაში ოქროს სტანდარტად აღიარებულია სპეციფიკური ფიზიოთერაპიული ვარჯიშები (PSSE), რომელთა შორის ყველაზე ეფექტური და მსოფლიოში აპრობირებული არის შროტ-თერაპია (Schroth Method).
როგორ მუშაობს: შროტ-თერაპია არის მკაცრად ინდივიდუალური სამკურნალო ფიზკულტურა. ვინაიდან ყოველი სკოლიოზი უნიკალურია (ზოგს გამრუდება მარჯვნივ აქვს, ზოგს მარცხნივ, ზოგს გულმკერდზე, ზოგს წელზე), ვარჯიშებიც ასიმეტრიულად იგეგმება.
მიზანი: სპეციალური დეკორექციული ვარჯიშებისა და ასიმეტრიული სუნთქვის დახმარებით, პაციენტი სწავლობს ხერხემლის ცნობიერ გასწორებას სამივე განზომილებაში, ძლიერდება ზურგის ის კუნთები, რომლებიც დასუსტებულია და იწელება ის მხარე, რომელიც ზედმეტად დაჭიმულია. ეს ვარჯიშები ინიშნება მაშინ, როდესაც ხერხემლის გამრუდების კუთხე (კობის კუთხე) 10°-დან 20°-მდეა.
როდის ინიშნება კორსეტი?
თუ ხერხემლის გამრუდება პროგრესირებს და კობის კუთხე 20-25 გრადუსს აჭარბებს (განსაკუთრებით მოზარდებში, რომელთა ძვლოვანი ზრდა ჯერ კიდევ არ დასრულებულა), მხოლოდ ვარჯიშები საკმარისი აღარ არის. ამ დროს ექიმი ორთოპედი ნიშნავს სპეციალურ სამკურნალო კორსეტს (ყველაზე ხშირად გამოიყენება შენოს ტიპის კორსეტი — Cheneau brace).
როგორ მუშაობს კორსეტი: ის მზადდება ინდივიდუალურად, პაციენტის სხეულის 3D სკანირების საფუძველზე. კორსეტი მყარი პლასტმასისგან შედგება და აქვს სპეციალური ზეწოლის წერტილები, რომლებიც მალებს სწორი პოზიციისკენ უბიძგებს, ხოლო საპირისპირო მხარეს აქვს თავისუფალი სივრცეები (კამერები), სადაც სხეული სუნთქვისას ფართოვდება.
ტარების რეჟიმი: კორსეტი არ არის უბრალო მატონიზირებელი ქამარი. მას მოზარდები ატარებენ დღე-ღამეში 18-დან 23 საათამდე მასში სძინავთ, დადიან სკოლაში და იხსნიან მხოლოდ ბანაობისა და სპეციფიკური ვარჯიშის დროს. კორსეტის მიზანია შეაჩეროს გამრუდების პროგრესირება ძვლების ინტენსიური ზრდის ფაზაში და აარიდოს პაციენტი ქირურგიულ ოპერაციას.