როგორ მოიქცე, თუ სწრაფ მდინარეში ჩავარდი - დეტალური გზამკვლევი თვითგადარჩენისთვის
შეაჩერეთ პანიკა და გააკონტროლეთ სუნთქვა
ცივ წყალში ჩავარდნისას ორგანიზმი განიცდის ე.წ. „ცივ შოკს“, რაც იწვევს სპაზმურ, უცაბედ ჩასუნთქვას. თუ ამ მომენტში თავით წყალქვეშ ხართ, არსებობს ფილტვებში წყლის გადაცდენის დიდი რისკი.
როგორ მოიქცეთ: პირველსავე წამებში მაქსიმალურად ეცადეთ შეიკავოთ სუნთქვა, სანამ ზედაპირზე არ ამოხვალთ. ამოყვინთვისთანავე დაამშვიდეთ სუნთქვა.
გახსოვდეთ: თქვენი ფილტვები, რომლებიც ჰაერითაა სავსე, საუკეთესო ბუნებრივი მაშველი რგოლია, რომელიც წყლის ზედაპირზე გაგაჩერებთ.
მიიღეთ უსაფრთხო თავდაცვითი პოზიცია (ყველაზე მთავარი წესი)
არავითარ შემთხვევაში არ სცადოთ დინების საწინააღმდეგოდ ცურვა - ასე ენერგიას 2-3 წუთში სრულად დაკარგავთ. დაუყოვნებლივ მიიღეთ უსაფრთხო დაცურების პოზიცია (Defensive Whitewater Swimming Position):
დაწექით ზურგზე: სახე მიაბრუნეთ ცისკენ, რათა თავისუფლად ისუნთქოთ.
ფეხები წინ: მიმართეთ ფეხები დინების მიმართულებით (წინ). მუხლები გქონდეთ ოდნავ მოხრილი. ეს აუცილებელია იმისთვის, რომ თუ წინ ლოდი ან კლდე შეგხვდებათ, დარტყმა ფეხებით (ამორტიზაციით) მოიგერიოთ და არა თავით.
მენჯები მაღლა: სხეული გეჭიროთ წყლის ზედაპირთან რაც შეიძლება ახლოს. თუ მენჯებსა და საჯდომს დაბლა დაუშვებთ, წყლის ქვეშ დამალულ მახვილ კლდეებსა და მორებს გამოედებით, რაც მძიმე ტრავმებს გამოიწვევს.
ხელები: ხელები გამოიყენეთ მხოლოდ ბალანსის შესანარჩუნებლად და საჭის ფუნქციისთვის.
არავითარ შემთხვევაში არ სცადოთ ფეხზე ადგომა!
ეს არის ყველაზე გავრცელებული შეცდომა, რომელიც ფატალურად სრულდება. მაშინაც კი, თუ გეჩვენებათ, რომ მდინარე არ არის ღრმა (მაგალითად, აღწევს წელამდე ან მუხლამდე), არ სცადოთ ფეხის დადგმა ფსკერზე, სანამ წყალი სრულად არ დამშვიდდება.
რატომ არის საშიში: სწრაფ დინებას აქვს უზარმაზარი ძალა. ფეხზე ადგომისას ჩნდება ე.წ. „ფეხის ჩაჭედვის“ (Foot Entrapment) ფენომენი. ფეხი ებმება ფსკერზე არსებულ ქვებს ან ტოტებს შორის, წყლის მიწოლა კი სხეულს წინ აგდებს და ადამიანს წყლის ქვეშ აყირავებს. ასეთ პოზიციაში, მძლავრი დინების გამო, ზემოთ ამოსვლა და დამოუკიდებლად ფეხის განთავისუფლება პრაქტიკულად შეუძლებელია.
როგორ მივაღწიოთ ნაპირს სწორად?
ზურგზე დაცურებისას შეათვალიერეთ გარემო და აირჩიეთ ნაპირზე გამოსასვლელი ყველაზე უსაფრთხო ადგილი. ნუ ცურავთ ნაპირისკენ პირდაპირ (90 გრადუსიანი კუთხით).
აქტიური ცურვა კუთხით: როდესაც დაინახავთ ხელსაყრელ ადგილს (მაგალითად, ქვიშიან ნაპირს ან ყურეს), გადაბრუნდით მუცელზე და დაიწყეთ აქტიური ცურვა (კროლით) დინების მიმართულებით, ნაპირისკენ 45 გრადუსიანი კუთხით. თქვენ უნდა იმოძრაოთ მდინარესთან ერთად და თანდათან მიუახლოვდეთ ნაპირს.
ეძებეთ „უკუდინების“ ზონები: დიდ ქვებს, კლდეებს ან ნაპირის მოსახვევებს მიღმა წყალი ხშირად ჩერდება ან საპირისპირო მიმართულებით ბრუნავს. ამ ადგილებს ეწოდება „ედი“. თუ ასეთ წყნარ ზონაში შესვლას მოახერხებთ, დინება ძალას დაკარგავს და ნაპირზე ამოსვლას მარტივად შეძლებთ.
როგორ გადავლახოთ დაბრკოლებები (წაქცეული ხეები და მორები)
სწრაფ მდინარეში ყველაზე საშიში დაბრკოლება არის წყალში ჩავარდნილი ხეები, ფესვები ან ხიდის საყრდენები (მაშველები მათ „საცრებს“ უწოდებენ).
რატომ არის საშიში: წყალი თავისუფლად გადის ხის ტოტებში, ადამიანის სხეულს კი ტოტები აკავებს, წყლის მძლავრი წნეხი მას ქვევით ითრევს და ადამიანი ტყვეობაში კვდება.
როგორ მოვიქცეთ: თუ ხედავთ, რომ ხეს გვერდს ვერ აუვლით და მასთან შეჯახება გარდაუვალია, დაარღვიეთ ზურგზე წოლის წესი. გადაბრუნდით მუცელზე, მიმართეთ თავი წინ და მთელი ძალით სცადეთ ხეზე „შეხტომა“, რათა თქვენი სხეული მოექცეს მორზე ზემოდან და არ ჩავარდეს მის ქვეშ.
თუ ნაპირზე წარმატებით ამოხვედით, დაუყოვნებლივ გახადეთ სველი ტანსაცმელი, აქტიურად იმოძრავეთ სხეულის გასათბობად და საჭიროების შემთხვევაში, დაუყოვნებლივ გამოიძახეთ სამაშველო სამსახური (112).