როგორ მოქმედებს შედუღების პროცესის ყურება თვალებზე და რატომ არ შეიძლება
რა ხდება შედუღებისას
შედუღებისას ჩნდება ძლიერი ელექტრული ამონათება — შედუღების რკალი, რომელიც ასხივებს ტალღებს 200–1 400 ნანომეტრის დიაპაზონში. ეს ნიშნავს, რომ იქ ერთადაა:
ულტრაიისფერი გამოსხივება (UV) — 200–400 ნმ
ხილული სინათლე — 400–700 ნმ
ინფრაწითელი გამოსხივება (IR) — 700–1 400 ნმ
სამივე ტიპი შეიძლება საზიანო იყოს, თუ უსაფრთხოების წესებს არ დაიცავთ.
როგორ ვნებს თვალებს
ულტრაიისფერი შთანთქავს რქოვანას, მაგრამ ზოგი ტალღა აღწევს ლინზასა და ბადურამდე, რაც დროთა განმავლობაში აზიანებს მათ. ყველაზე სახიფათოა UV-C (100–280 ნმ), რომელიც ჩვეულებრივ ჩვენამდე ოზონის ფენას ვერ ცდება, მაგრამ შედუღებისას ძლიერად გამოიყოფა.
ხილული სინათლე ძალიან კაშკაშაა, აძლიერებს თვალის დაღლას და დროებით ბლოკავს ხედვას.
ინფრაწითელი გამოსხივება ახურებს თვალის შიგნითა ქსოვილებს და ზრდის კატარაქტის განვითარების რისკს.
ყველაზე ხშირი შედეგია რქოვანის დამწვრობა (ფოტოკერატიტი, იგივე „შედუღების თვალი“). სიმპტომები ხშირად ჩნდება 6–12 საათში: თვალის წვა, „ქვიშის“ შეგრძნება, სინათლის შიში, სიწითლე და ცრემლდენა. მსუბუქი შემთხვევებში 36–72 საათში გადადის, მაგრამ გაძლიერებისას საჭიროა ოფთალმოლოგი.
რატომ არ იცავს ფანჯარა და მანძილი
ზიანი შეიძლება მიაყენოთ თვალებს რამდენიმე წამშიც, თუ უყურებთ შედუღებას უშუალოდ ან მისი ანარეკლით.
ჩვეულებრივი მინის ფანჯარა UV-A სხივების დიდ ნაწილს მაინც ატარებს.
მანძილზე დგომა რისკს ამცირებს, მაგრამ არ გამორიცხავს — ზოგი წყარო ურჩევს არ მიუახლოვდეთ 10 მეტრზე ნაკლებად.
ანარეკლი კედლებიდან, ლითონის ზედაპირებიდან და თუნდაც ჭერიდანაც კი სახიფათოა.
საფრთხე არა მხოლოდ თვალებისთვის
ულტრაიისფერი გამოსხივება ზიანს აყენებს კანსაც — იწვევს დამწვრობას და ზრდის მელანომის რისკს.
როგორ დავიცვათ თავი
გამოიყენეთ სპეციალური შედუღების ნიღაბი და დამცავი სათვალე, ასევე შესაბამისი ტანსაცმელი.
არასოდეს უყუროთ შედუღებას პირდაპირ ან ანარეკლით დაცვითი საშუალებების გარეშე.
სიმპტომების შენარჩუნების ან გაძლიერების შემთხვევაში დაუყოვნებლივ მიმართეთ ოფთალმოლოგს.